Każdy nasłuchowiec na początku swojej przygody z radiem zadaje sobie pytanie jak poprawić odbiór. Na nieszczęście większość zaczyna myśleć o zastosowaniu wzmacniacza o dużym wzmocnieniu, co prowadzi tylko do frustracji, bo jakość sygnału zamiast się poprawić w większości przypadków pogorszy się. A w skrajnych przypadkach zamiast pożądanej transmisji usłyszymy rozgłośnie komercyjną z zakresu CCIR. Odpowiednia antena rozwiąże wszystkie nasze problemy, tylko co to znaczy odpowiednia antena? W przypadkach kiedy chcemy posłuchać np. lotnictwa i służb okazuje się że niewielu producentów ma w swojej ofercie anteny o tak szerokim pasmie pracy, a chyba najtańsza odpowiadająca naszym potrzebą kosztuje około 150 zł(używana Radmor 32812). Jak widać nie ma łatwo, więc sprawę trzeba wziąć we własne ręce i to dosłownie, zróbmy sobie antenę! Jako że interesuje nas antena o charakterystyce dookólnej będzie to dipol półfalowy, konstrukcja bardzo prosta i przede wszystkim pracuje zadowalająco w dość szerokim paśmie, niestety najprostsza konstrukcja nie jest zwarta dla prądów stałych. Można to łatwo zmienić balunem 1:1.

Zabieramy się do pracy! W moim przypadku dipol służy do nasłuchu wszystkiego od lotnictwa cywilnego po służby. Wyliczyłem że środkowa częstotliwość z zakresu mnie interesujących to  około 140,84 MHz. Posłużyłem się wzorem:

f =√(f1*f2)

gdzie:
f = środek pasma danego zakresu f1-f2
f1 i f2 – wartości brzegowe badanego zakresu pasma

Dla naszego przypadku:

f =√(114*174) = 140,84 MHz

Skoro już wiemy gdzie jest środek, wypadało by policzyć wymiary naszego dipola, stosujemy taki oto prosty wzór:

L = 143 / f

 gdzie:

L – całkowita długość naszego dipola wyrażona w metrach

143 – stała

f – częstotliwość którą wyliczyliśmy wcześniej

 Dla naszego przypadku:

143 / 140,84 MHz = 1,015 m

Wiemy że nasz dipol będzie miał 101,5 cm długości a to oznacza że jedno ramie będzie miało 50,75 cm. Cała część teoretyczna za nami, teraz wszystko zależy od naszych zdolności manualnych i pomysłowości. Do swojego projektu użyłem:

• rurka aluminiowa fi 8 mm L=1 m
• dwa korki do rury kanalizacyjnej fi 32 mm
• mufa kanalizacyjna fi 32 mm
• dwie rury kanalizacyjne fi 32 L=500 mm
• symetryzator zrobiony na rdzeniu od symetryzatora do TV
• silikon

Pierwszym etapem prac jest przycięcie rurek na odpowiednią długość oraz nasunięcie na rurkę dystansów(kawałki plastiku, wykonanie dowolne). Następnym krokiem jest wywiercenie otworu na kabel w mufie i przeciągnięcie przez niego kabla. Dodatkowo na mufie zaznaczyłem jak będą podłączone ramiona dipola.

 Do kabla podłączamy symetryzator(jeżeli takowy mamy lub zrobiliśmy), schemat poglądowy połączenia.

Wykonanie takiego symetryzatora jest bardzo łatwe, rdzeń ferrytowy możemy kupić w najbliższym sklepie z antenami telewizyjnymi,  na przykład razem ze wzmacniaczem TV naziemnej. W przypadku  kiedy nie mamy bądź nie chcemy podłączać symetryzatora ten krok pomijamy. Kolej na podłączenie ramion, nie chciałem wiercić otworów w rurkach więc do środka włożyłem nakrętkę i na niej zacisnąłem rurkę, do tego śrubka z podkładką i przykręcamy ocynowany(w przypadku miedzi) kabel. Warto w tym miejscu zastosować podkładki kupalowe które minimalizując efekt korozji elektrochemicznej wydłużą żywotność anteny, w przypadku braku podkładek kupalowych z czasem może dojść do pogorszenie parametrów anteny. Jedno z ramion musimy przełożyć przez mufę, co bardzo ułatwi nam pracę. Bardzo ważna jest organizacja kabla która umożliwi jak największą sztywność, która naturalnie utrzyma odstęp pomiędzy ramionami, przerwa powinna wynosić od 1 do 2 cm.

Ostatnia prosta, rurę od strony kielicha na głębokości około 10 cm nakładamy wewnątrz sylikon i wsuwamy ramię dipola. Jeżeli zadbaliśmy wcześniej o sztywność łączeń kabel-ramiona(np dzięki koszulkom termokurczliwym) możemy od razu powtórzyć czynność z drugim ramieniem. 

Ostatnim krokiem jest zabezpieczenie kabla sylikonem i włożenie korków w kielichy rur kanalizacyjnych. W dolnym korku proponuje zrobić nie dużą dziurę powiedźmy fi 4, będzie ona umożliwiała wydostawanie się skroplonej pary wodnej. Oczywiście można zamiast bezpośredniego podłączenia ramion do kabla użyć gniazda antenowego. Gotowy dipol powinien wisieć w wolnej przestrzeni, przynajmniej ½λ(dla uproszczenia jest to całkowita długość naszego dipola) od ściany a kabel powinien być ułożony prostopadle do anteny. Niestety w mojej lokalizacji jest to chwilowo nie możliwe więc jak widać dipol jest zamontowany niezgodnie ze sztuką ale zapewniam że działa wyśmienicie. PSP odbieram z odległości do około 45 kilometrów. Należy pamiętać że ‘zasięg’  naszego dipola zależy od wielu czynników począwszy od topografii terenu aż po jego montaż.

P.S. Jak widać kanalizacyjna zabudowa dipola ma dodatkowy efekt maskujący:)

Za pomoc w w wykonaniu tego opisu dziękuje koledze andre z forum radioscanner.pl